السبت، 23 فبراير 2019

الغاز الطبيعي ومشتقاته وكيفية الحصول عليه


آلْغْآزْ آلْطْبْيْعْيْ ﮬ̲̣̐وْ أحْدْ مْصْآدْرْ آلْطْآقْةْ آلْبْدْيْلْةْ عْنْ آلْنْفْطْ مْنْ آلْمْحْرْوْقْآتْ عْآلْيْةْ آلْڪْفْآءةْ قْلْيْلْةْ آلْڪْلْفْةْ قْلْيْلْةْ آلْآنْبْعْآثْآتْ آلْمْلْوْثْةْ لْلْبْيْئْةْ. آلْغْآزْ آلْطْبْيْعْيْ مْوْرْدْ طْآقْةْ أوْلْيّْةْ مْﮬ̲̣̐مْةْ لْلْصْنْآعْةْ آلْڪْيْمْآوْيْةْ.

يْتْڪْوْنْ آلْغْآزْ آلْطْبْيْعْے مْنْ آلْعْوْآلْقْ ، وْﮬ̲̣̐يْ ڪْآئْنْآتْ مْجْﮬ̲̣̐رْيْةْ تْتْضْمْنْ آلْطْحْآلْبْ وْآلْڪْآئْنْآتْ آلْأوْلْيْةْ آلْتْيْ مْآتْتْ وْتْرْآڪْمْتْ فْيْ طْبْقْآتْ آلْمْحْيْطْآتْ وْآلْأرْضْ، وْآنْضْغْطْتْ آلْبْقْآيْآ تْحْتْ طْبْقْآتْ رْسْوْبْيْةْ. وْعْبْرْ آلْآفْ آلْسْنْيْنْ قْآمْ آلْضْغْطْ وْآلْحْرْآرْةْ آلْنْآتْجْآنْ عْنْ آلْطْبْقْآتْ آلْرْسْوْبْيْةْ بْتْحْوْيْلْ ﮬ̲̣̐ذْﮬ̲̣̐ آلْمْوْآدْ آلْعْضْوْيْةْ إلْے غْآزْ طْبْيْعْے، وْلْآ يْخْتْلْفْ آلْغْآزْ آلْطْبْيْعْے فْيْ تْڪْوْيْنْﮬ̲̣̐ ڪْثْيْرْآً عْنْ أنْوْآعْ آلْوْقْوْدْ آلْحْفْرْے آلْأخْرْے مْثْلْ آلْفْحْمْ وْ آلْبْتْرْوْلْ. وْحْيْثْ أنْ آلْبْتْرْوْلْ وْآلْغْآزْ آلْطْبْيْعْے يْتْڪْوْنْآنْ فْيْ نْفْسْ آلْظْرْوْفْ آلْطْبْيْعْيْةْ، فْإنْ ﮬ̲̣̐ذْيْنْ آلْمْرْڪْبْيْنْ آلْﮬ̲̣̐يْدْرْوْڪْرْبْوْنْيْيْنْ عْآدْةًْ مْآ يْتْوْآجْدْآنْ مْعْآً فْيْ حْقْوْلْ تْحْتْ آلْأرْضْ أوْ آلْمْآء، وْعْمْوْمْآً آلْطْبْقْآتْ آلْرْسْوْبْيْةْ آلْعْضْوْيْةْ آلْمْدْفْوْنْةْ فْيْ أعْمْآقْ تْتْرْآوْحْ بْيْنْ 1000 إلْے 6000 مْتْرْ (عْنْدْ دْرْجْآتْ حْرْآرْةْ تْتْرْآوْحْ بْيْنْ 60 إلْے 150 دْرْجْةْ مْئْوْيْةْ) تْنْتْجْ بْتْرْوْلْآً , بْيْنْمْآ تْلْڪْ آلْمْدْفْوْنْةْ أعْمْقْ وْعْنْدْ دْرْجْآتْ حْرْآرْةْ أعْلْے فْإنْﮬ̲̣̐آ تْنْتْجْ غْآزْ طْبْيْعْے، وْڪْلْمْآ زْآدْ عْمْقْ آلْمْصْدْرْ ڪْلْمْآ ڪْآنْ أڪْثْرْ جْفْآفْآً (أيْ تْقْلْ نْسْبْةْ آلْمْتْڪْثْفْآتْ فْيْ آلْغْآزْ). بْعْدْ آلْتْڪْوْنْ آلْتْدْرْيْجْے فْيْ آلْقْشْرْةْ آلْأرْضْيْةْ يْتْسْرْبْ آلْغْآزْ آلْطْبْيْعْے وْآلْبْتْرْوْلْ بْبْطْء إلْے حْفْرْ صْغْيْرْةْ فْيْ آلْصْخْوْرْ آلْمْسْآمْيْةْ آلْقْرْيْبْةْ آلْتْيْ تْعْمْلْ ڪْمْسْتْوْدْعْآتْ لْحْفْظْ آلْخْآمْ، وْلْأنْ ﮬ̲̣̐ذْﮬ̲̣̐ آلْصْخْوْرْ تْڪْوْنْ عْآدْةًْ مْمْلْوْءةْ بْآلْمْيْآﮬ̲̣̐، فْإنْ آلْبْتْرْوْلْ وْآلْغْآزْ آلْطْبْيْعْے – وْڪْلْآﮬ̲̣̐مْآ أخْفْ مْنْ آلْمْآء وْأقْلْ ڪْثْآفْةْ مْنْ آلْصْخْوْرْ آلْمْحْيْطْةْ – يْنْتْقْلْآنْ لْأعْلْے عْبْرْ آلْقْشْرْةْ آلْأرْضْيْةْ لْمْسْآفْآتْ طْوْيْلْةْ أحْيْآنْآً. فْيْ آلْنْﮬ̲̣̐آيْةْ تُْـحْبْسْ بْعْضْ ﮬ̲̣̐ذْﮬ̲̣̐ آلْمْوْآدْ آلْﮬ̲̣̐يْدْرْوْڪْرْبْوْنْيْةْ آلْمْنْتْقْلْةْ لْأعْلْے فْيْ طْبْقْةْ لْآ مْسْآمْيْةْ (غْيْرْ مْنْفْذْةْ لْلْمْآء) مْنْ آلْصْخْوْرْ تُْعْرْفْ بْـ صْخْوْرْ آلْغْطْآء (C̃̾À́P̃̾ R̃̾Õ̾C̃̾K̃̾)، وْلْأنْ آلْغْآزْ آلْطْبْيْعْے أخْفْ مْنْ آلْبْتْرْوْلْ فْيْقْوْمْ بْتْڪْوْيْنْ طْبْقْةْ فْوْقْ آلْبْتْرْوْلْ تْسْمْے غْطْآء آلْغْآزْ (G̀́À́S̃̾ C̃̾À́P̃̾). وْلْآ بْدْ أنْ يْصْآحْبْ آلْبْتْرْوْلْ غْآزْ يْسْمْے بْـ آلْغْآزْ آلْمْصْآحِْبْ (À́S̃̾S̃̾Õ̾C̃̾Ĩ̾À́T̃̾Ẽ̾D̃̾ G̀́À́S̃̾)، ڪْذْلْڪْ تْحْتْوْے مْنْآجْمْ آلْفْحْمْ عْلْے ڪْمْيْآتْ مْنْ آلْمْيْثْآنْ – آلْمُْڪْوِْنْ آلْرْئْيْسْے لْلْغْآزْ آلْطْبْيْعْے -، وْفْيْ طْبْقْآتْ آلْفْحْمْ آلْرْسْوْبْيْةْ يْتْشْتْتْ آلْمْيْثْآنْ غْآلْبْآً خْلْآلْ مْسْآمْ وْشْقْوْقْ آلْمْنْجْمْ، يْسْمْے ﮬ̲̣̐ذْآ آلْنْوْعْ عْآدْةْ بْـ مْيْثْآنْ مْنْآجْمْ آلْفْحْمْ.


الاحتياطيات العالمية

نْظْرْآً لْآرْتْفْآعْ آلْمْسْتْوْے آلْمْآدْے لْلْبْشْرْ فْيْ آلْعْآلْمْ فْقْدْ زْآدْ آسْتْﮬ̲̣̐لْآڪْﮬ̲̣̐مْ مْنْ آلْطْآقْةْ بْشْدْةْ مْنْ أجْلْ تْسْيْيْرْ آلْسْيْآرْآتْ آلْتْيْ تْحْمْلْﮬ̲̣̐مْ لْأعْمْآلْﮬ̲̣̐مْ، وْمْنْ أجْلْ آلْڪْﮬ̲̣̐رْبْآء آلْتْيْ صْآرْتْ لْآ غِْنْے عْنْﮬ̲̣̐آ فْيْ آلْحْضْآرْةْ آلْحْدْيْثْةْ، وْغْيْرْ ذْلْڪْ آلْڪْثْيْرْ. وْحْيْثْ أنْ مْصْآدْرْ آلْطْآقْةْ فْيْ آلْعْآلْمْ نْآضْبْةْ وْغْيْرْ مْتْجْدْدْةْ يُْعْرَّْفْ آلْآحْتْيْآطْے آلْمْْؤڪْدْ – مْنْ آلْبْتْرْوْلْ أوْ آلْغْآزْ آلْطْبْيْعْے - لْحْقْلْ مْآ بْأنْﮬ̲̣̐ آلْڪْمْيْةْ آلْقْآبْلْةْ لْلْآسْتْخْلْآصْ عْلْے مْدْے عْمْرْ آلْحْقْلْ فْيْ ظْلْ آلْتْڪْنْوْلْوْجْيْآ وْآلْآعْتْبْآرْآتْ آلْآقْتْصْآدْيْةْ آلْسْآئْدْةْ، وْطْبْقْآً لْتْعْرْيْفْ مْجْلْةْ آلْبْتْرْوْلْ وْآلْغْآزْ (Õ̾Ĩ̾L̃̾ À́Ñ̾D̃̾ G̀́À́S̃̾ J̃̾Õ̾Ũ̾R̃̾Ñ̾À́L̃̾) آلْأمْيْرْڪْيْةْ آلْمْتْخْصْصْةْ يْتْمْ تْعْرْيْفْ آلْآحْتْيْآطْے آلْمْْؤڪْدْ مْنْ آلْغْآزْ آلْطْبْيْعْے بْأنْﮬ̲̣̐ : آلْڪْمْيْآتْ آلْتْيْ يْمْڪْنْ آسْتْخْرْآجْﮬ̲̣̐آ فْيْ ظْلْ مْآ ﮬ̲̣̐وْ مْعْرْوْفْ حْآلْيْآً مْنْ آلْأسْعْآرْ وْآلْتْڪْنْوْلْوْجْيْآ، أمْآ ﮬ̲̣̐يْئْةْ سْيْدْيْجْآزْ (C̃̾Ẽ̾D̃̾Ĩ̾G̀́À́S̃̾) آلْفْرْنْسْيْةْ فْتُْعْرِّْفْﮬ̲̣̐ بْأنْﮬ̲̣̐ : آلْڪْمْيْآتْ آلْمْڪْتْشْفْةْ آلْتْيْ يْتْأڪْدْ بْقْدْرْ مْعْقْوْلْ مْنْ آلْيْقْيْنْ إمْڪْآنْيْةْ إنْتْآجْﮬ̲̣̐آ فْيْ ظْلْ آلْظْرْوْفْ آلْآقْتْصْآدْيْةْ وْآلْفْنْيْةْ آلْسْآئْدْةْ. وْيُْعْدَّْ آلْتْعْرْيْفْ آلْأوْلْ آلْأڪْثْرْ تْحْفْظْآً لْذْآ نْجْدْ أنْ آحْتْيْآطْيْآتْ آلْغْآزْ آلْطْبْيْعْے آلْعْآلْمْيْةْ فْيْ أوْلْ يْنْآيْرْ عْآمْ 1999 طْبْقْآً لْتْقْدْيْرْ مْجْلْةْ آلْبْتْرْوْلْ وْآلْغْآزْ تْقْلْ بْنْسْبْةْ 7 % عْنْ تْقْدْيْرْآتْ سْيْدْيْجْآزْ، بْلْ إنْ آحْتْيْآطْيْآتْ آلْغْآزْ آلْطْبْيْعْيْ لْمْنْطْقْةْ آلْشْرْقْ آلْأقْصْے ڪْآنْتْ طْبْقْآً لْلْمْجْلْةْ تْقْلْ بْنْسْبْةْ 30 % عْنْ تْقْدْيْرْآتْ سْيْدْيْجْآزْ !. وْڪْلْآ آلْتْعْرْيْفْيْنْ يْخْضْعْ لْلْتْقْدْيْرْ آلْشْخْصْے أڪْثْرْ مْنْﮬ̲̣̐ لْمْعْآيْيْرْ مْوْضْوْعْيْةْ ثْآبْتْةْ يْمْڪْنْ قْيْآسْﮬ̲̣̐آ بْدْقْةْ، لْذْآ نْجْدْ بْعْضْ آلْدْوْلْ تْلْجْأ لْلْمْبْآلْغْةْ فْيْ تْقْدْيْرْ مْآ لْدْيْﮬ̲̣̐آ مْنْ آحْتْيْآطْيْآتْ - وْتْسْمْيْﮬ̲̣̐آ بْآلْمْْؤڪْدْةْ – لْأسْبْآبْ ڪْثْيْرْةْ سْيْآسْيْةْ وْآقْتْصْآدْيْةْ ڪْآلْرْغْبْةْ فْيْ آلْآقْتْرْآضْ بْضْمْآنْ ثْرْوْتْﮬ̲̣̐آ آلْبْتْرْوْلْيْةْ وْآلْغْآزْيْةْ، ڪْمْآ أنْ شْرْڪْآتْ آلْبْتْرْوْلْ آلْعْآلْمْيْةْ تْمْيْلْ أحْيْآنْآً لْلْمْبْآلْغْةْ فْيْ آلْتْقْدْيْرْآتْ بْﮬ̲̣̐دْفْ تْقْوْيْةْ مْرْآڪْزْﮬ̲̣̐آ آلْمْآلْيْةْ أوْ لْتْبْرْرْ قْيْآمْﮬ̲̣̐آ بْآلْإنْتْآجْ بْوْفْرْةْ، أوْ لْتْبْرْرْ إمْڪْآنْيْةْ آلْتْصْدْيْرْ لْخْآرْجْ آلْدْوْلْ آلْمْنْتْجْةْ. وْمْنْ أمْثْلْةْ عْدْمْ دْقْةْ حْسْآبْآتْ آحْتْيْآطْيْآتْ آلْثْرْوْةْ آلْبْتْرْوْلْيْةْ مْآ قْآمْتْ بْﮬ̲̣̐ آلْمْڪْسْيْڪْ مْنْ خْفْضْ آحْتْيْآطْيْآتْﮬ̲̣̐آ آلْمْْؤڪْدْةْ مْنْ آلْغْآزْ آلْطْبْيْعْے بْأڪْثْرْ مْنْ آلْنْصْفْ مْنْ 64 تْرْيْلْيْوْنْ قْدْمْ مْڪْعْبْ عْآمْ 1999 إلْے 30 تْرْيْلْيْوْنْ قْدْمْ مْڪْعْبْ فْيْ عْآمْ 2000، وْأيْضْآً قْيْآمْ بْرْيْطْآنْيْآ فْيْ آلْتْسْعْيْنْآتْ بْخْفْضْ آحْتْيْآطْآتْﮬ̲̣̐آ آلْمْْؤڪْدْةْ مْنْ آلْبْتْرْوْلْ بْنْفْسْ آلْقْدْرْ. وْ تْصْلْ إجْمْآلْيْ آحْتْيْآطْآتْ آلْغْآزْ آلْطْبْيْعْيْ فْيْ آلْعْآلْمْ - طْبْقْآً لْأرْقْآمْ عْآمْ 2005 - لْحْوْآلْے 6112 تْرْيْلْيْوْنْ قْدْمْ مْڪْعْبْ، وْأڪْبْرْ آحْتْيْآطْے لْلْغْآزْ آلْطْبْيْعْيْ فْيْ آلْعْآلْمْ يْوْجْدْ فْيْ رْوْسْيْآ آلْآتْحْآدْيْةْ، وْيْبْلْغْ قْدْرْﮬ̲̣̐ 1680 تْرْيْلْيْوْنْ قْدْمْ مْڪْعْبْ)

إنتاج الغاز ومعالجته


يْسْتْخْرْجْ آلْغْآزْ آلْطْبْيْعْيْ مْنْ آبْآرْ شْبْيْﮬ̲̣̐ةْ بْآبْآرْ آلْنْفْطْ. وْ يْصْنْفْ آلْغْآزْ آلْطْبْيْعْيْ إلْے غْآزْ مْصْآحْبْ وْغْآزْ غْيْرْ مْصْآحْبْ. فْإذْآ تْوْآجْدْ آلْغْآزْ آلْطْبْيْعْيْ مْعْ آلْنْفْطْ فْيْ نْفْسْ آلْحْقْلْ سْمْيْ بْآلْغْآزْ آلْمْصْآحْبْ. وْإذْآ ڪْآنْ آلْحْقْلْ يْحْتْوْيْ فْقْطْ عْلْے آلْغْآزْ آلْطْبْيْعْيْ دْوْنْ آلْنْفْطْ سْمْيْ بْآلْغْآزْ غْيْرْ آلْمْصْآحْبْ. وْيْوْجْدْ آلْڪْثْيْرْ مْنْ تْجْمْعْآتْ آلْغْآزْ عْلْے مْبْعْدْةْ مْنْ آلْشْآطْئْ وْيْتْمْ نْقْلْ آلْغْآزْ بْآلْآنْآبْيْبْ مْنْ مْنْصْآتْ آلْإنْتْآجْ آلْمْشْآطْئْةْ إلْے نْقْطْةْ تْجْمْيْعْ عْلْے آلْشْآطْئْ وْمْنْﮬ̲̣̐آ إلْے مْعْمْلْ تْڪْرْيْرْ آلْغْآزْ حْيْثْ يْنْقّْے مْنْ آلْشْوْآئْبْ وْآلْمْرْڪْبْآتْ غْيْرْ آلْمْرْغْوْبْ فْيْﮬ̲̣̐آ. وْتْوْجْدْ حْقْوْلْ آلْغْآزْ سْوْآء فْيْ آلْبْحْآرْ أوْ آلْيْآبْسْةْ.

وْتْتْمْ مْعْآلْجْةْ آلْغْآزْ آلْطْبْيْعْيْ عْبْرْ عْمْلْيْآتْ ڪْيْمْيْآئْيْةْ وْفْيْزْيْآئْيْةْ مْخْتْلْفْةْ وْذْلْڪْ آعْتْمْآدْآ عْلْے تْرْڪْيْبْةْ آلْغْآزْ آلْطْبْيْعْيْ. وْيْتْڪْوْنْ آلْغْآزْ مْنْ مْرْڪْبْآتْ ﮬ̲̣̐يْدْرْوْڪْرْبْوْنْيْةْ خْفْيْفْةْ. وْقْدْ يْحْتْوْيْ عْلْے مْرْڪْبْآتْ غْيْرْ مْرْغْوْبْ فْيْﮬ̲̣̐آ مْثْلْ مْرْڪْبْآتْ آلْڪْبْرْيْتْ وْآلْزْئْبْقْ وْآلْمْآء وْغْيْرْﮬ̲̣̐آ. وْﮬ̲̣̐ذْﮬ̲̣̐ آلْمْرْڪْبْآتْ يْجْبْ آلْتْخْلْصْ مْنْﮬ̲̣̐آ أوْ خْفْضْ تْرْآڪْيْزْﮬ̲̣̐آ إلْے آلْمْسْتْوْيْآتْ آلْمْحْدْدْةْ عْآلْمْيْآ.


فْيْ مْرْحْلْةْ آلْتْنْقْيْةْ آلْأوْلْے، يْزْآلْ آلْمْآء وْأيْ سْوْآئْلْ أخْرْے مْنْ آلْغْآزْ بْفْعْلْ فْيْ وْحْدْةْ إزْآلْةْ آلْمْآء. ثْمْ يْتْمْ أزْآلْةْ آلْغْآزْآتْ آلْحْمْضْيْةْ مْنْ آلْغْآزْ فْيْ وْحْدْةْ إزْآلْةْ آلْغْآزْآتْ آلْحْمْضْيْةْ. وْيْتْمْ تْجْفْيْفْ آلْغْآزْ مْرْةْ أخْرْے وْإذْآ آحْتْوْے عْلْے مْرْڪْبْآتْ آلْمْرْڪْآبْتْآنْ يْتْمْ آسْتْخْدْآمْ وْحْدْآتْ آلْآدْمْصْآصْ وْآلْمْذْيْبْآتْ آلْفْيْزْيْآئْيْةْ لْلْتْخْلْصْ مْنْﮬ̲̣̐آ. يْتْمْ بْعْدْ ذْلْڪْ إرْسْآلْ غْآزْ آلْمْيْثْآنْ إلْے آلْسْوْقْ لْمْحْطْآتْ تْوْلْيْدْ آلْطْآفْةْ أوْ غْيْرْﮬ̲̣̐آ. يْتْمْ آسْتْرْجْآعْ وْتْسْيْيْلْ آلْمْرْڪْبْآتْ آلْأثْقْلْ مْثْلْ آلْإيْثْآنْ وْآلْبْرْوْبْآنْ وْآلْبْيْوْتْآنْ. وْيْتْسْيْلْ آلْبْرْوْبْآنْ وْيْجْمْعْآنْ. وْيْسْوْقْ غْآزْآ آلْبْتْرْوْلْ آلْمْسْيْلْ ڪْمْوْآدْ أوْلْيْةْ لْتْصْنْيْعْ آلْبْتْرْوْڪْيْمْآوْيْآتْ أوْ يْعْبْأ فْيْ قْوْآوْيْرْ ڪْوْقْوْدْ ڪْوْقْوْدْ لْلْسْخّْآنْآتْ وْمْوْآقْدْ آلْطْبْخْ فْيْ آلْمْنْآزْلْ. وْمْآ يْتْبْقْے مْنْ آلْغْآزْ آلْطْبْيْعْيْ يْمْڪْنْ ضْخْﮬ̲̣̐ عْبْرْ شْبْڪْةْ آمْدْآدْ أوْ يْمْڪْنْ تْسْيْلْﮬ̲̣̐ بْآلْتْبْرْيْدْ وْآلْضْغْطْ وْتْسْوْيْقْﮬ̲̣̐ ڪْغْآزْ طْبْيْعْيْ مْسْيّْلْ.

0 comments: